Pismem z dnia 19.12.2003 r. zwrócił się pan z żądaniem o udzielenie pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego dotyczącym następującej sprawy:

Firma „G.”, której jest pan właścicielem zajmuje się budową i sprzedażą mieszkań w budynkach wielorodzinnych oraz lokali użytkowych znajdujących się na parterze budynków mieszkalnych. W związku z przedmiotem prowadzonej działalności pytanie pana brzmi: kiedy powstaje przychód dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych (przy prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów) od wpłacanych zaliczek, rat przez przyszłych nabywców?

Stosując się do postanowień art. 14a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie udziela poniższego wyjaśnienia:

W świetle obowiązujących, przepisów definicję przychodu z działalności gospodarczej zawiera art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W myśl tego przepisu przychodem są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy podatkowej, do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych pożyczek i kredytów oraz zwróconych pożyczek z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek.

Artykuł 14 ust. 1c ustawy mówi, iż za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1 uważa się z zastrzeżeniem ust. 1e - 1g, dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym:

1. wydano rzecz, zbyto prawo majątkowe lub
2. wykonano usługę, w tym częściowo wykonano usługę, jeżeli jej częściowe wykonanie stanowi wynikający z umowy lub z odrębnych przepisów tytuł od zapłaty, lub
3. otrzymano zapłatę za wykonanie świadczenia - w pozostałych przypadkach.

W związku z powyższym, przychód z tytułu świadczonej usługi, jako należny, powstanie w dacie jej wykonania. Nie są natomiast przychodem dla celów podatkowych otrzymane pieniądze stanowiące zaliczkę na poczet wykonania świadczenia. Kwota zaliczki stanowi przychód w momencie jego realizacji. W świetle powyższego otrzymane zaliczki nie powodują powstania przychodu dla celów podatku dochodowego. Zaliczka, bez względu jakiej części ceny za usługę dotyczy, nie podlega wykazaniu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów „wartość sprzedanych towarów i usług”.

W przedmiotowej sprawie przychód powstanie w momencie przekazania (odbioru) lokali ich nabywcom, chyba że przed odbiorem nastąpi wystawienie faktury, wtedy za datę powstania przychodu należy przyjąć dzień jej wystawienia.