Rozliczenie osób samotnie wychowujących dzieci

           

W roku 2011 doprecyzowano przepisy dotyczące rozliczenia osób samotnie wychowujących dziecko - oprócz ściśle określonego stanu cywilnego przepisy wymagają obecnie faktycznie samotnego wychowywania dziecka. Dotychczasowe orzecznictwo w tej kwestii (np. dotyczące konkubentów) traci więc aktualność.

Wspólne rozliczenie osoby samotnie wychowującej z dzieckiem powoduje, że podatek oblicza się od połowy podstawy opodatkowania, a potem mnoży się go przez dwa. Ze względu na istnienie skali podatkowej (18% i 32%) oraz ze względu na kwotę wolną od podatku (podatek od niej wynosi 556,02 zł) podwójny podatek od połowy jest zawsze mniejszy, niż pojedynczy podatek od całości.

Opłacalność preferencyjnego rozliczenia rocznego PIT sprawdzić można na kalkulatorze optymalizacji podatkowej w dziale kalkulatorów.

Innymi słowy osoba samotnie wychowująca wykazuje swój dochód, odlicza od niego swoje odliczenia (tylko ulgi odliczane od dochodu), następnie od połowy dochodów oblicza się podatek według skali podatkowej i mnoży się przez dwa.

Warto dodać, że zobowiązanie podatkowe wynikające z zeznania preferencyjnego osoby samotnie wychowującej dziecko obciąża jedynie podatnika składającego zeznanie (rodzica, opiekuna). Dziecko nie jest podatkiem obciążone.

Zdarza się, że dziecko jest wychowywane samotnie przez rodzica, który pozostaje w związku małżeńskim z inną osobą. W takim przypadku nie jest możliwe skorzystanie z obu form naraz, podatnik może wybrać albo rozliczenie wspólne z małżonkiem, albo rozliczenie wspólne z dzieckiem (jako osoba samotnie wychowująca dziecko).

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje możliwości rezygnacji ze wspólnego rozliczenia z dzieckiem jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po złożeniu wspólnego zeznania PIT ani kontrola podatkowa czy skarbowa, ani postępowanie podatkowe w związku z nieprawidłowościami w zeznaniu nie zmienią już zasad opodatkowana na indywidualne. I to nawet gdy nie minął jeszcze termin składania zeznań rocznych PIT.

Jedyną możliwością jest złożenie indywidualnego zeznania z prośbą o anulowanie zeznania wspólnego z uwagi na nie spełnienie warunków wspólnego rozliczenia z dzieckiem (np. wystarczy złożyć oświadczenie, że faktyczną pieczę nad dzieckiem wykonywali dziadkowie, w takim wypadku podatnik nie wychowywał dziecka i nie ma prawa do rozliczenia na zasadach preferencyjnych; oświadczenie musi być jednak zgodne z prawdą).